«Սովորում ենք սովորել» հաղորդաշարի հերթական թողարկման շրջանակում ԵՊՀ զարգացման հնարավորությունների և միջազգային կապերի գծով պրոռեկտոր Միքայել Հովհաննիսյանը վերլուծում է կրթության մեջ մոտիվացիայի կորստի պատճառները։ Ի՞նչն է մեզ դեմոտիվացնում և ինչպե՞ս հաղթահարել այն արգելքները, որոնք հաճախ անտեսանելի են մնում դպրոցում կամ բուհում։
Մասնագիտական ընտրություն. ռոմանտիզմի և իրականության բախումը
Երիտասարդը դպրոցական տարիներին ստանում է տարբեր ազդակներ, որոնք ձևավորում են նրա մասնագիտական կողմնորոշումը։ Դա կարող է լինել ընտանեկան ավանդույթը, դպրոցական հաջողությունները կամ տնտեսության մեջ առկա պրագմատիկ միտումները (ՏՏ, իրավագիտություն, տնտեսագիտություն)։ Սակայն հաճախ այն, ինչ պատկերացնում է երիտասարդը նախքան ԲՈՒՀ ընդունվելը, և այն, ինչ իրականում ենթադրում է կրթությունը, սկզբունքորեն տարբերվում են։
Առաջին կուրսում ուսանողը բախվում է տեսական, ֆունդամենտալ գիտելիքի անհրաժեշտությանը, որն անմիջականորեն չի առնչվում իր «ռոմանտիկ» պատկերացումներին։ Այս անհամապատասխանությունը դառնում է դեմոտիվացիայի առաջին լուրջ պատճառը։
Մեթոդը՝ որպես խթան կամ արգելակ
Սովորելու ցանկության վրա մեծապես ազդում է մեթոդը։ Երբ մատուցումը ներառական է, խաղարկային ու հետաքրքիր, ինտեգրումն ավելի հեշտ է ընթանում։ Հակառակ դեպքում, երբ կիրառվում է դասական «թելադրանքի» մեթոդը, ուսանողին պարտադրվում են ճշմարտություններ, որոնք նա հնարավորություն չունի վիճարկելու։ Դոգմատիկ պնդումներն օտարում են սովորողին կրթական պրոցեսից՝ սպանելով երևակայությունն ու սեփական փորձառությունը կիրառելու հնարավորությունը։
Ինքնուրույն աշխատանք. ազատությո՞ւն, թե՞ լաբիրինթոս
Ինքնուրույն աշխատանքը կարող է լինել ինչպես զարգացման գործոն, այնպես էլ դեմոտիվատոր։ Որքան ավելի հստակ է ձևակերպված առաջադրանքը, մեթոդն ու ակնկալվող արդյունքը, այնքան հեշտ է սովորողի համար։ Աբստրակտ և ամորֆ պահանջների պարագայում երիտասարդը պարզապես կորում է բովանդակության մեջ և կորցնում հետաքրքրությունը։
